Với hơn 95% dân số là người đồng bào dân tộc thiểu số, xuất phát điểm thấp, hạ tầng thiếu đồng bộ nên quá trình triển khai thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới ở xã biên giới La Êê gặp khó, cần cơ chế, chính sách đặc thù để hoàn thành các tiêu chí theo quy định, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân.

Nhiều trở lực

La Êê là địa phương được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 xã Chơ Chun và La Êê của huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cũ. Tổng diện tích tự nhiên của xã La Êê mới là hơn 243km2. Toàn xã hiện có 558 hộ dân với hơn 2.370 nhân khẩu, phân bố trên địa bàn 6 thôn.

Ông Riah Pêl, Phó Chủ tịch UBND xã La Êê cho biết, quá trình xây dựng nông thôn mới (NTM) của địa phương còn nhiều hạn chế từ nội tại. Bởi, người dân La Êê chủ yếu sinh sống dựa vào sản xuất nông - lâm nghiệp với quy mô còn rất manh mún, nhỏ lẻ và chưa áp dụng rộng rãi tiến bộ khoa học kỹ thuật nên nguồn thu nhập chỉ đủ để ổn định cuộc sống.

Cạnh đó, một bộ phận nhân dân chưa có ý thức vươn lên thoát nghèo nên hiện giờ tỷ lệ hộ nghèo của xã khá cao, chiếm khoảng 45%.

“Hành trình xây dựng NTM trên địa bàn xã La Êê còn nhiều gian nan khi bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2021 - 2025 có nhiều chỉ tiêu, tiêu chí mà các xã miền núi khó thực hiện được. Đơn cử như, tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch, truy xuất nguồn gốc sản phẩm chủ lực, tỷ lệ người dân có sổ khám chữa bệnh điện tử, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều...”, ông Riah Pêl nói.

Ông Nguyễn Đăng Chương, Bí thư Đảng ủy xã La Êê cho biết, xây dựng NTM ở khu vực miền núi đã khó thì đối với vùng biên giới lại càng khó gấp bội.

Đáng chú ý, việc thực hiện các tiêu chí NTM, nhất là giao thông, thủy lợi, cơ sở vật chất văn hóa, trường lớp đối mặt với nhiều thách thức do nguồn thu ngân sách trên địa bàn không có, cuộc sống người dân còn nghèo nên huy động nội lực rất hạn chế.

Đồng thời nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM và các chương trình khác tuy có phân bổ nhưng chưa đáp ứng với điều kiện miền núi suất đầu tư cao, giá cả trang thiết bị, vật liệu xây dựng đắt đỏ nên để thực hiện các tiêu chí theo lộ trình đề ra là rất khó khăn và thiếu bền vững.

“Xã La Êê nằm ngay khu vực biên giới Việt Nam - Lào với hơn 35km đường biên, thuộc phía Tây Bắc của thành phố Đà Nẵng với địa hình chủ yếu là đồi núi cao, chia cắt mạnh bởi hệ thống khe suối nhiều và nhỏ; mạng lưới trường học, trạm y tế vẫn còn hạn chế về trang thiết bị, cơ sở vật chất; nhiều tuyến giao thông nông thôn chưa được đầu tư nâng cấp, mở rộng; chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, chưa tạo ra được mô hình điểm mang tính đột phá trong phát triển kinh tế nông nghiệp… Có thể nói, những vấn đề nêu trên là rào cản lớn trên hành trình xây dựng NTM của địa phương”, ông Chương nhìn nhận.

Cần chính sách đột phá

Ông Nguyễn Đăng Chương cho rằng, giai đoạn 2025 - 2030, để xã La Êê nâng cao số lượng và chất lượng từng tiêu chí NTM, chính quyền thành phố Đà Nẵng cần quan tâm ưu tiên bố trí nguồn vốn phục vụ phát triển kinh tế và đầu tư xây dựng hạ tầng thiết yếu, nhất là hệ thống giao thông, trụ sở làm việc sau sáp nhập… để địa phương có cơ hội tăng tốc phát triển.

Cùng với đó, các cơ quan liên quan của thành phố cần nghiên cứu bổ sung các cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc thù nhằm tạo điều kiện cho xã vùng biên tháo gỡ các “điểm nghẽn”, tiếp thêm động lực và tạo đột phá trong xây dựng NTM.

Thời gian qua, xã chú trọng đầu tư phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp, trọng tâm là phát triển cây dược liệu dưới tán rừng, lâm sản ngoài gỗ, từng bước hình thành vùng dược liệu tập trung…

Thời gian tới, xã sẽ rà soát quy hoạch chung trụ sở hành chính xã mới gắn với xây dựng các khu tái định cư cho người dân phù hợp phong tục tập quán, bảo vệ môi trường.

“Vấn đề cấp thiết nhất là ưu tiên mở rộng các tuyến giao thông hiện có gắn với hoàn thiện mạng lưới giao thông nông thôn có tính kết nối liên vùng, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân đi lại, tạo dư địa để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giải phóng mặt bằng, nâng cấp các tuyến đường ĐH, giao thông nông thôn, nhất là tại thôn Pà Ooi và đặc biệt là xây dựng tuyến đường giao thông từ xã La Êê cũ lên xã Chơ Chun cũ’’, ông Chương nói.

Giai đoạn 2025 - 2030, xã La Êê phấn đấu xây dựng ít nhất 2 sản phẩm OCOP, 2 thôn đạt chuẩn NTM kiểu mẫu, tổng số tiêu chí NTM của xã đạt 16/19 tiêu chí. Đồng thời, xây dựng 1 trường học đạt chuẩn quốc gia, tỷ lệ hộ nghèo hằng năm giảm từ 5-6%. Mỗi năm, địa phương có 95% số hộ dân đạt danh hiệu gia đình văn hóa, 6/6 thôn đạt thôn văn hóa theo quy định.

VĂN SỰ - PHI THÀNH